Devlet Memurları Neden Yerli Ürünleri Tercih Etmiyor?

Devlet memurları neden yerli ürünleri tercih etmiyor?
Devlet Memurları Neden Yerli Ürünleri Tercih Etmiyor?

Yerli üretim özellikle son yıllarda devlet büyüklerinin altını çizerek talimat verdiği bir konu. Devlet dairelerinde yerlisi varsa yabancı menşeili ürünleri tercih edenleri bizzat takip edeceğini açıklayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a rağmen hala yabancı ürünlerin satın alındığı malum. Hatta bazı projelerin teknik şartnamelerinde yabancı ürünler özellikle vurgulanıyor. Peki bunun sebebi ne?

Devlet kurumları her sene milyarlarca lira değerinde harcama yapıyor. Savunma sanayiindeki dev bütçeli projeleri saymazsak harcamaların büyük çoğunluğunu bilişim sektöründeki satın almalar oluşturuyor. Son yıllarda yazılım konusunda ülke genelinde yerli firmalar kaabiliyetlerini geliştirip ihalelerde yabancı markalarla yarışmasına rağmen yine de başarılı olamayabiliyor. Şartnameler yabancı markaların adını özellikle belirtmese de kendi kategorisinde Gartner raporunda ilk beşte veya onda yer alan firmalar adreslenerek yerli ürünlerin önü kesiliyor. Bunun arkasında milliyetçi kaygıları olmayan kişiler olduğu gibi gayet safiyane duygularla hareket eden devlet memurları da olabiliyor. Zira Kamu İhale Kanunu ve denetimler devlet memurları için kabus gibi.

Kamu alımlarında ödemelerin usulüne göre yapılıp yapılmadığı gibi hususlar Sayıştay denetimine tabi. Sayıştay'ın kendilerine bir hata bulmasından veya bitirilemeyen projelerden ötürü zimmet çıkarmasından korkan kişiler çareyi denenmiş ve başarısını ispatlamış ürünlerde arıyor. Her ne kadar devlet büyükleri yerli ürünleri adreslese de satın alma yapan veya büyük işlere imza atan kişilerin istenmeyen hatalarından veya büyük risk faktörü taşıyan işlerdeki olumsuzluklardan ötürü zimmet çıkmasını ya da ceza almalarını önleyen bir düzenleme yapmadıkları sürece kamu kurumlarında kendini ispatlamış ürünlerin tercih edilmesi devam edecek.

Yerli ürünlere kesinlikle öncelik verilmeli, ancak özellikle yerli üretim konusunda emekleme aşamasındaki sektörlerin risklerini devletin bertaraf etmesi gerekiyor. Yerli olanı tercih eden milliyetçi bir memurun bu risk faktörünün tüm yükünü omuzladığı bir sistemde yabancı ürünlerin ağırlığı devam edecektir.

Peki Yerli Ürün Kullanımını Artırmak İçin Ne Yapılabilir?

Devlet memurlarının özellikle yerli ürünü tercih etmelerini teşvik eden bir mekanizmaya ihtiyaç var. Yerli olanı kullanmayanı cezalandıran bir sistem maalesef bu teşviği sağlamaktan ziyade kabusun dozunu artıran bir tehditten öteye geçemiyor. Projelerinde yerli ürün kullanmayı öne çıkaran kişilerin güvenli bir limana ihtiyacı var. Denetimlerde yerli ürünleri tercih eden memurların ödüllendirilmesi gerekiyor, ancak ödül mekanizmasından daha da önce memurların korkularından arındırılması gerekiyor.

Doktorların hatalı tedavi sebebiyle hastalarının maddi ve manevi yüklerini omuzlamaları halinde işlerini sağlıklı bir şekilde yapamayacakları gerekçesiyle Türkiye'deki tüm doktorların hatalı tedaviye karşı sigortalanması gibi bir sistem de zimmet cezalarının karşılanması konusunda proje yürütenleri rahatlatacaktır.

Bununla birlikte içinde yerli üretimden kaynaklı Ar&Ge riski barındıran işlerde bir başarısızlık halinde memurların ağır bir soruşturmanın ardından mahkemeye sevkedilmesinden ziyade Kurum öncesi yöneticilerinin onayının alınması suretiyle sürecin yumuşatılması gerekiyor. İcracı makamların yaptıkları işlerin hesabını verdiği, ancak güzel ve milliyetçi duygularla yerli ürünü tercih etmelerinden ötürü oluşan riskleri bu kişilerin omzuna yüklemeyen bir sisteme ihtiyaç var.

 

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS