Çin, Vatandaşlarını Sınıflandırmaya Başladı!

Çin, Vatandaşlarını Sınıflandırmaya Başladı!

Çin'de vatandaşlar davranışlarına göre sınılandırmaya tabi tutulmaya başladı. 2014 yılında taslağı duyurulan ve şu anda milyonlarca kişi üzerinde pilot süreçler yürütülen çalışmaya göre 'sosyal puan' esaslı sınıflandırmanın yanı sıra çeşitli yaptırımların uygulanması söz konusu.

2020 yılında herkese zorunlu olarak uygulanacak olan sistem vatandaşları davranışlarına ve İnternet'teki faaliyetlerine göre sınırlandırmakla kalmıyor, onları hiç ummadıkları anlarda cezalandırıyor. Sınıflandırma sistemi bazı lokasyonlarda şehir komiteleri aracılığı ile yürütülürken, teknoloji şirketleri de kişilerin online platformlardaki satın almaları ve yazışmalarına göre kategorizasyon çalışmalarını gerçekleştiriyor.

Bankaların uyguladığı kredi skoru uygulamasına benzer programa göre kişinin devlet gözündeki profili davranışlarına göre yükselip düşebiliyor. Puanlandırma sisteminin metolojisi sır gibi saklanıyor ancak trafikte kötü araba kullanma, yasak bölgelerde sigara içme, çok fazla video oyunları satın alma ve İnternet'te yanlış haber yazma gibi davranışların hepsi puanlandırılıyor.

Çin

Ceza Uygulanmaya Başladı

Sınıflandırma sistemi sadece kişinin devlet gözündeki profilini tespit etme amaçlı değil. Vatandaşlar hiç ummadıkları anlarda kişisel puanlarından ötürü cezalandırılıyor ve bu sistem uygulanmaya başladı. Kişisel puanı düşük olan vatandaşlar uçak ve trenlerde bilet satın alamıyor ve lüks imkanlardan mahrum bırakılıyor. Özellikle business class yolculuk yapmak isteyenlerin yüksek puanlı olması gerekiyor.

Online platformlarda 'yanlış' yapan kişilerin İnternet hızı düşürülüyor. Çok fazla oyun oynayan, parasını gereksiz ürünlere harcayan ve sahte haber paylaşan kişiler bu cezaya çarptırılabiliyor.

En iyi okullara girişlerde de önemli bir kabul şartı olarak görülen kişisel puanlar kişiyi kariyerinde de takip ediyor. geçtiğimiz yıl askerlik hizmetini yapmayan 17 kişinin eğitimlerine devam etmeleri engellendiği gibi sosyal kredisi düşük olan vatandaşlar güvenilir olmayan kişiler olarak görüldükleri için en iyi işlerde çalışmaları engelleniyor.


Kara Liste Yayınlandı

Kişisel puanı düşük olan kişiler için oluşturulan veri tabanı şirketlerin sorgulamasına açıldı. İş başvurusunda bulunanların bu listeden skorlarının öğrenildikten sonra değerlendirmeye alınmalarının teşvik edildiği sistemin ilk kara listesi yayınlandı. Halka açık olarak yayınlanan kara listenin sol tarafında kişilerin isimleri yer alırken hemen yanındaki sütunda birkaç karakteri saklanmış kimlik numaraları yer alıyor. En sağda ise kişilerin çalıştıkları şirketler bulunuyor.

via GIPHY

2015 yılında listede yer alan Li Xiaolin adlı avukatın uçak bileti alamadığı ve kredi kartı başvurusu yapamadığı ortaya çıkınca olay İnsan Hakları Raporu'nda yer aldı.

Beyaz Listedekiler Arkadaşlık Sitelerinde Ön Planda Tutuluyor

Sınıflandırma sisteminin aynı zamanda bir beyaz listesi de mevcut. Kişisel puanları yüksek olan vatandaşlar arkadaşlık sitelerinde ön plana çıkarılıyor. Elektrik faturalarında indirim alıyor ve ev kiralamak istediklerinde depozito yatırmalarına gerek kalmıyor. Ayrıca beyaz listede yer alan vatandaşlar bankalardan daha iyi faiz oranları ile kredi çekebiliyor.

Kredi sistemi Human Rights Watch tarafından korkutucu olarak nitelendirilse de bazı vatandaşlar sistemin daha şimdiden kendilerini daha iyi bireylere dönüştürdüğünü söyledi. 32 yaşındaki Chen, altı aylık süre içinde insanların davranışlarında gözle görülür bir değişim gözlediğini, örneğin trafikte artık herkesin yayalara yol verdiğini söyledi.
 

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS